افرادی که با شمردن عیبهای دیگران درپی مسخره کردن آنها هستند وبا این طریق خود را برترو متمایزاز بقیه احساس میکنند، معمولا عیبهای بزرگ خود را که مهمترین آن غرور وخود بینی است نمی بینند. سطوربالا، مفهوم ومعنی مثلهای زیردرحالت کلی است،این مثلها هر یک به نوعی و از زاویه ای به این گونه افراد تلنگر میزند وآنها را ملامت می کند، زیبائی این مثلها را آنجا می بینیم که برای هرمورد با شمردن حداقل یک عیب، برغرورش هم اشاره دارد. با اینکه معتقدم ترجمه ضرب المثل آن را کوچک میکند ولی چون باعث میشود یک دیدی به خواننده بدهد خلاصه ای ازترجمه آنها را نیزمی آورم.
ـــ گِئچی نین قوتوری سرچشمه دن سوایچر
بز گرَ از سرچشمه آب میخورد (که همواره دست نخورده است)
ـــ اوزونــَـن سورا هئش کسی ایستمز
به غیر از خودش هیچ کس را دوست ندارد.
ـــ ساریمساخ سوغانا دئیر، سندن پیس ایسی گلیر
سیر از بوی بد پیاز ایراد میگیرد.
ـــ قوز قابیغینان چیخیب، قابیغین بَیَنمیر
مغز گردو وقتی از پوسته اش بیرون می آید پوسته اش را نمی پسندد.
ـــ اوز گوزونده تیری گورمور، اوزگه گوزونده پردی نی تِئز گورور
( اشاره زیبائی است به خانه های قدیمی که از چوب درست می شد) عیبهای خودش که به بزرگی تیرهای چوبی در سقف است رانمیبیند ولی عیبهای کوچک دیگران را که مثل پردی (تخته های کوچک درسقف) است فوری تشخیص میدهد.
ـــ کـَـهلیه کیمین باشین سوخوب قارا، گوتی قالیب آغارا آغارا
اشاره ایست به کبک که در زمستان برای قایم شدن سرش را لای برف میکند به خیال اینکه کسی او رانمی بیند درحالیکه تمام بدنش بیرون ونمایان است.
ـــ قازان قازانا دئیرگوتون قارادی
(دیگها که معمولا زیرشان سیاه است ) از هم ایراد میگیرند که زیرت سیاه است.
ــــ عِـیبلی عیبین بولسه باشینا چول اورتــَر
اگر طرف عیب خودش را میدید کیسه ای در سرش میکرد (که شناخته نشود.)