جناس در بایاتی

از دیگر ویژگیها وزیبائیهای بایاتی استفاده ظریف وبه جا ازجناس، در آنهاست که کمتر کسی با یک بار خواندن این نوع از بایاتی متوجه اصل موضوع میشود.   ازجائی شنیدم که به بایاتی،ام الجناس شعرهای دنیا میگویند ازصحت آن اطللاع دقیقی ندارم ولی با خواندن آنها از جمله دو بایاتی زیرمی توان گفت که چندان هم بیجا گفته نشده است وبا توجه به غنای زبان ترکی و وجود کلمات زیادی که همشکل از لحاظ تلفظ ونوشتار، ولی درمعنا متفاوت اند این ادعا دورازانتظار نیست.

 

دستمالا  آلمـــا    قالا        باشینی  سالما   قالا

نامردینن دوست اولما       دوشرسن قالما  قالا

                     *       *      *

عزیزیم   سو  دایاندی       سئل گلـــدی  سو  دایاندی

عشق اودونا سو سپدیم       اود توتدی سو  دا،  یاندی

 

در قسمتهاي بعدي از اين دست باياتي ها بيشتر بهره خواهيم برد.

 

نئیمی سئومیشدین دیه بیلمدین؟

گئتمك ايسته ييرسن بهانه سيز گئت       اگر قصد رفتن داري بدون بهانه برو
اويالتما مورگولو خاطيره لری             خاطره هاي تلخ گذشته را بيدار نكن 
سسين همين سسدير باخيشين اوگي       صدايت همان صدا ولي نگاهت غريبه است
گئديرسن سسين ده ياد اولسون باري      حالا كه ميروي لااقل صدايت هم غريبه باشد
سن دنيز قوينونا آتيلميش چيچك           تو مثل گلي هستي كه روي دريا افتاده باشد
اوستونه دالغالار آتيلاجاقدير                موجها بر رويت خواهند افتاد
ساخلا محبتي ساخلا سند تك               محبت را پيش خودت نگهدار مثل يك سند 
نه واقتا اوستونه آچيلاجاقدير             نميدانم كي؛ برعليه تو ازآن استفاده ميشود
يولارتك دوشه نيم آياقلارينا                اگر انتظار داري مثل خاك راهت بيافتم به پاهايت
سنه يالواريم مي  بو ممكون دگيل         وبه تو التماس كنم اين غير ممكن است
قويمارام قلبيم تك ووقاريم سينا             نمي گذارم وقارم هم مثل قلبم بشكند
آلچاليپ ياشاماق عومورگون دگيل       خود را كوچك وحقيركردن وزيستن؛اززندگي نيست
دئميره م سن اوجا بير داغسان اگيل       نميگويم تو مثل يك كوه بلند هستي ، خم شو
دئميره م علاجيم قاليبدير سنه               نميگويم علاج من در دست توست
نه سنده محبت قارا پول دگيل               نه محبت در دست تو مثل پول بي ارزش است
نه من ديلنچيم ال آچيم سنه                  و نه من گدا هستم كه به تو دست دراز كنم
گئتمك ايسته ييرسن نه دانيش نه دين      اگر قصد رفتن داري نه حرف بزن نه سخني بگو
يوخ اول اوزاقلارتك دوماندا چمده        مثل دور دستها محو شو در مه
نئيمي سئوميشدين ديه بيلمه دين؟          به چه چيز من عاشق شده بودي كه نتوانستي بگوئي؟
اينديسه يوز عيب گورورسن منده          كه الان صد عيب در من مي بيني

6 قیزین بیری

آلتي  قـيزين بيري پـري             دَلي  ائدر  گورنلـــــــري

آلتي قـيزين بيري  بادام              قاش گوزونن دويمورآدام

 

آلتي قيزين بيري جاهان            عزيزدير  منه  جانيـــمدان 

آلتي قيزين بيري گولـلي            بال دوداغلي شيرين ديللي

 

آلتي قـيزين بيري  صنم             درديــنـدن  اولــَــني  منم

آلتي قـيزين بيري بَـسدي           غمزه سي عهديمي كسدي

قدر نشناسی در آتا بابا سوزلری

آدمهاي قدرنشناس در آتابابا سوزلري

ـــ اليمين دوزي يوخدي

    دستم نمك ندارد

ـــ بارماغيني بال ائله قوي طرفين آغزينا گينه بولن دئــير

    انگشتت را بكن در عسل بگذار دهن طرف باز هم قدر نميداند

ـــ آلله بيرنعمتي بنده سينه وئرر،گورسه قدرين بولموراوني آلار

     خداوند نعمتي را براي بنده اش ميدهد اگر ديد قدرش را نميداند آن را ميگيرد

ـــ ائله ايش گوركي قلبيــر ساتان بيرده قاپئـيا گـلــسين

     قدر شناس باش كه اگر دوباره به كسي محتاج شدي نيازت را برطرف كند

ـــ دوزي يئـيــيب دوزداني سينديراندي

    نمك مي خورد ونمكدان ميشكند

 ـــ اركك پيشيه كيمين يئــدي داغددي

     مثل گربه نرخورد و به هم ريخت

ـــ  يئــييرده  ،  دئــييرده

     هم ميخورد وهم ايراد ميگيرد